Журналисттерди коргоо комитети Temirov Live, Kloop.kg басылмаларын экстремисттик деген сот чечимин жокко чыгарууга чакырды

Журналисттерди коргоо комитети боюнча эл аралык комитети (CPJ) кыргыз бийлигин Temirov Live, Kloop.kg жана “Айт Айт Десе” медиа-долбоорлорун жана журналисттер Болот Темиров менен Ринат Тухватшиндин ишмердигин экстремисттик деп таануу боюнча соттун чечимин жокко чыгарууга чакырды.

“Бул Кыргызстан сөз эркиндиги үчүн коопсуз өлкө деген мурдагы статусунан канчалык алыстап кеткенин көрсөтүп турат” деди уюмдун Европа жана Борбор Азия боюнча программаларынын координатору Гүлноза Саид.

Бишкек шаарынын Октябрь райондук соту тарабынан 27-октябрда райондук прокуратуранын доо арызы канааттандырылып, Temirov Live, Kloop. kg « Айт Айт Десе” медиа долбоорлорунун маалыматтык материалдары экстремисттик деп табылды.

Ошондой эле аталган долбоорлордун ишмердүүлүгүнө катышкан Болот Темиров жана Ринат Тухватшиндин аракеттери да экстремисттик деп таанылган чечим чыгарылды. Ошондой эле аталган медиа долбоорлордун интернеттеги баракчалары жана ишмердүүлүгү тыюу салынды.

Мындан тышкары аталган медиа-долбоорлордун материалдарын жайылтуу же кайра жарыялоого кылмыш-жаза кодексине ылайык кылмыш жоопкерчилиги каралган.

Болот Темиров иликтөөчү журналист, Temirov Live жана «Айт-айт десе» долбоорлорунун негиздөөчүсү, 2022-жылы 23-ноябрда Бишкек шаардык сотунун чечими менен өлкөдөн чыгарылган. Темиров сот өкүмүн бийликтин өч алуу аракети катары баалап, ал Кыргызстандын жараны экенин, шаардык сот мыйзамсыз чечим чыгарганын айткан.

Эл аралык Amnesty International уюму иликтөөчү журналист Болот Темировдун жубайы, журналист Махабат Тажибек кызын бошотуу боюнча петиция жарыялады.

2024-жылы 10-октябрда Бишкек шаарынын Ленин райондук соту «Темиров лайв» жана «Айт айт десе» долбоорлорунун директору Махабат Тажибек кызын 6 жылга эркинен ажыратуу чечимин чыгарды.

2025-жылы 25-февралда Жогорку сот Temirov Live жана “Айт айт десе” долбоорунун жетекчиси Махабат Тажибек кызына чыгарылган райондук жана шаардык соттордун чечимдерин күчүндө калтырды.

Ички иштер министрлиги “Айт Айт Десе” жана “Temirov Live” баракчаларындагы массалык башаламандыктарга чакырык жасаган материалдарга байланыштуу кылмыш-жаза кодексинин “Массалык башаламандыктар” беренесинин үчүнчү бөлүгү (“Бийлик өкүлдөрүнүн мыйзамдуу талаптарына жигердүү баш ийбөөгө жана массалык башаламандыктарга чакырыктар, ошого тете жарандарга зомбулук көрсөтүүгө чакырыктар”) менен иш козголгонун билдирген.

2024-жылы 16-июлда Жогорку соттун жарандык жана экономикалык иштер боюнча соттук коллегиясы “Клооп Медиа” коомдук фондун жоюу маселеси боюнча акыркы чечимди кабыл алды. Бишкек шаарынын Октябрь райондук сотунун фондду жоюу боюнча чечими өзгөрүүсүз калды.

17-сентябрда Бишкек шаарынын Биринчи май райондук сотунда «Клооп» басылмасынын мурдагы операторлору Жоомарт Дуулатов менен Александр Александровду жалпы режимдеги абакка 5 жылдан эркинен ажыратуу чечимин чыгарды. Ал эми эки эсепчиге 3 жылдан пробация режими берилди.

«Клооптун» негиздөөчүлөрүнүн бири Ринат Тухватшин мекеме мыйзам чегинде иш алып барганын белгиледи.

Иллюстрациялык сүрөт: Интернет булактарынан